อุทยานแห่งชาติทับลาน ประกาศเมื่อ 23 ธ.ค. 2524 พื้นที่ราว 2,235.8 ตร.กม. (Wikipedia) ใหญ่อันดับ 2 ของไทย รองจากแก่งกระจาน (กรุงเทพธุรกิจ 2567) ทับลานอยู่ 2 จังหวัด คือ ปราจีนบุรีและนครราชสีมา ที่ทำการอยู่ ต.บุพราหมณ์ อ.นาดี จ.ปราจีนบุรี ป่าทับลานขึ้นชื่อเรื่องป่าลานผืนใหญ่ที่หาได้ยาก เป็นส่วนหนึ่งของมรดกโลกกลุ่มป่าดงพญาเย็น–เขาใหญ่ตั้งแต่ปี 2548 จุดเที่ยวยอดนิยมคือผาเก็บตะวัน อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา
เดินทางและค่าเข้า จากกรุงเทพใช้ทางหลวง 304 ผ่านกบินทร์บุรี แล้วต่อสายกบินทร์บุรี–ปักธงชัยราว 32 กม. ถึงที่ทำการ รวมราว 197 กม. ใช้เวลา 3–4 ชม. (lovethailand) เปิดทุกวัน 06.00–18.00 น. (กรมประชาสัมพันธ์ 2566) บางแหล่งว่า 08.00 น. (TrueID 2567) ค่าเข้าคนไทยผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ต่างชาติ 100/50 บาท รถยนต์ 30 บาท (อัตรากรมอุทยานฯ ปี 2565) ถนน 304 ช่วง อ.นาดี มีทางเชื่อมผืนป่ายาว 3.5 กม. ให้สัตว์ป่าข้ามไปมาได้ (สผ. 2569)
อุทยานแห่งชาติทับลาน ที่เที่ยว ใกล้ที่ทำการมีสวนป่าลาน น้ำตกทับลาน (เหวนกกก) สูงราว 20 ม. ขับรถจากบ้านทับลานราว 7 กม. แล้วเดิน 1 กม. มีน้ำช่วงฝน น้ำตกห้วยใหญ่สูงราว 50 ม. มีน้ำทั้งปี (lovethailand) ผาเก็บตะวันเป็นจุดชมพระอาทิตย์ตกและหมอกเช้า มีกิจกรรมยิงเมล็ดพันธุ์ปลูกป่า (กรมประชาสัมพันธ์ 2566) ใกล้กันมีน้ำตกสวนห้อม ฝั่งเสิงสางมีหาดชมตะวันริมอ่างเก็บน้ำลำปลายมาศ (lovethailand)
กางเต็นท์และที่พัก ลานกางเต็นท์ผาเก็บตะวันอยู่ที่หน่วยพิทักษ์อุทยาน ทล.11 ไทยสามัคคี มีเต็นท์เช่า ห้องน้ำ และร้านค้า (กรมประชาสัมพันธ์ 2566) นำเต็นท์ไปเองคนละ 30 บาท ทั้งผาเก็บตะวันและหาดชมตะวัน (Wongnai 2564) บ้านพักของอุทยานมีจำนวนจำกัด (lovethailand) เข้าพักถึง 30 พ.ย. 2569 จองที่ nps.dnp.go.th เข้าพักตั้งแต่ 1 ธ.ค. 2569 จองที่ระบบใหม่ npes.dnp.go.th เปิดจอง 1 พ.ย. 2569 (krabinews ต.ค. 2569)
ช่วงเวลาที่ดีและข่าวล่าสุด หน้าหนาว พ.ย.–ก.พ. อากาศเย็น ธ.ค. เย็นที่สุด ฝนตก พ.ค.–ต.ค. (Wikipedia) ผาเก็บตะวันเคยปิดช่วงไฟป่า 1 มี.ค.–31 พ.ค. 2567 (แนวหน้า 2567) วันที่ 22 ก.ย. 2569 น้ำป่าจากอุทยานท่วมถนนบ้านวังหมี–บ้านวังศิลา อ.วังน้ำเขียว (ผู้จัดการ ก.ย. 2569) ช่วงปลายฝนควรโทรถามสภาพทางก่อนไป
ป่าทับลาน เกิดอะไรขึ้น ครม. มีมติ 14 มี.ค. 2566 ให้ใช้แนวเขตสำรวจปี 2543 (One Map) ซึ่งจะทำให้อุทยานลดลงราว 2.65 แสนไร่ ปี 2567 จึงเกิดกระแส #Saveทับลาน (กรุงเทพธุรกิจ 2567) วันที่ 15 มิ.ย. 2569 คณะกรรมการอุทยานแห่งชาติเห็นชอบเพิกถอนราว 155,865 ไร่ อีกราว 109,421 ไร่ยังเป็นอุทยานและต้องพิสูจน์สิทธิ (THE STANDARD 2569) ก.ย. 2569 ยังอยู่ระหว่างพิสูจน์สิทธิ รีสอร์ตและบ้านพักในเขตอุทยานยอมรื้อเอง 8 ราย บางรายยังรื้อไม่เสร็จ (เดลินิวส์ ก.ย. 2569)
ข้อควรระวังและติดต่อ ช้างป่าและกระทิงออกหากินใกล้ถนน 304 มากขึ้น (มูลนิธิสืบฯ) ขับรถตอนค่ำควรชะลอ หน้าฝนระวังน้ำป่า ช่วงแล้ง มี.ค.–พ.ค. มีไฟป่าและหมอกควัน ติดต่อที่ทำการอุทยาน 037-210-340 หรือ 092-550-0172 เหตุฉุกเฉินโทรสายด่วนพิทักษ์ป่า 1362 ตลอด 24 ชม.